W dobie powszechnego korzystania ze smartfonów i innych urządzeń mobilnych coraz więcej osób skarży się na ból w okolicach nadgarstka i kciuka. Jedną z częstszych przyczyn tych dolegliwości jest zespół de Quervaina – zapalenie pochewek ścięgnistych mięśni kciuka. W tym artykule wyjaśnimy, czym jest to schorzenie, jakie daje objawy, jak się je diagnozuje oraz jakie są dostępne metody leczenia – od domowych sposobów po zabiegi chirurgiczne.
Zespół de Quervaina – co to za schorzenie?
Zespół de Quervaina, znany również jako choroba de Quervaina, to stan zapalny pochewki ścięgnistej mięśnia prostownika krótkiego kciuka oraz mięśnia odwodziciela długiego kciuka. Często współwystępuje z zespołem cieśni nadgarstka. Te dwa ścięgna biegną wzdłuż strony promieniowej nadgarstka i odpowiadają za ruchy odwodzenia i prostowania kciuka. W wyniku przeciążenia, mikrourazów ścięgien mięśni kciuka lub chorób zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, dochodzi do ich przewlekłego drażnienia i pogrubienia pochewek ścięgnistych, co prowadzi do bólu i ograniczenia ruchomości kciuka.
Zespół de Quervaina często pojawia się u osób wykonujących powtarzalne ruchy kciukiem i nadgarstkiem – jak np. pisanie na telefonie, noszenie dziecka („kciuk matki”), korzystanie z myszki komputerowej czy podnoszenie przedmiotów. Choroba występuje częściej u kobiet, zwłaszcza między 30. a 50. rokiem życia.
Objawy choroby de Quervain
Wczesne rozpoznanie zespołu de Quervaina jest kluczowe, ponieważ dolegliwości mogą stopniowo narastać i utrudniać wykonywanie codziennych czynności. Objawy często nasilają się przy powtarzalnych ruchach dłoni i nadgarstka, dlatego ważna jest szybka konsultacja ze specjalistą. W niektórych przypadkach to neurolog lub ortopeda pomaga ocenić, czy ból wynika z przeciążenia ścięgien, czy może ma inne podłoże wymagające szerszej diagnostyki.
Do najczęstszych objawów zespołu de Quervaina należą:
- dolegliwości bólowe w obrębie kciuka i strony promieniowej nadgarstka,
- ból nasilający się podczas prostowania kciuka, chwytania, odwodzenia ręki lub zaciskania dłoni,
- ograniczenia ruchomości kciuka,
- uczucie przeskakiwania ścięgien,
- obrzęk i tkliwość w miejscu przebiegu pochewek ścięgnistych,
- nasilenie objawów przy momencie odchylania nadgarstka w stronę małego palca i zgięciu kciuka, a następnie pozostałych palców (test Finkelsteina).
W niektórych przypadkach może dojść do promieniowania bólu w kierunku przedramienia, a także do osłabienia siły mięśniowej chorej ręki.
W naszym centrum medycznym szybko umówisz się na wizytę z lekarzem. Skontaktuj się z nami pod numerem 12 333 777 1 lub skorzystaj z całodobowej rejestracji online!
Jak diagnozuje się zapalenie pochewek ścięgnistych nadgarstka?
Rozpoznanie zespołu de Quervaina najczęściej opiera się na wywiadzie medycznym oraz badaniu klinicznym. Kluczowy jest test Finkelsteina – polega on na tym, że pacjent zgina kciuk, chowa go pod pozostałe palce, a następnie odchyla nadgarstek w stronę małego palca. Pojawienie się rwącego bólu pierwszego palca po stronie kciuka świadczy o stanie zapalnym pochewek ścięgnistych.
W celu potwierdzenia diagnozy i wykluczenia innych zmian patologicznych ręki, lekarz może zlecić badania obrazowe, takie jak USG lub rezonans magnetyczny. Diagnostyka obrazowa pozwala ocenić strukturę ścięgien, obecność płynu w pochewce ścięgnistej lub pozapalnych zrostów.
Zespół de Quervaina – domowe sposoby
Wczesne wdrożenie leczenia zachowawczego ma duże znaczenie, ponieważ zespół de Quervaina często rozwija się stopniowo i początkowo daje jedynie dyskretny ból przy ruchu kciuka. Na tym etapie wiele osób może skutecznie złagodzić dolegliwości poprzez niewielkie modyfikacje codziennych aktywności. Gdy pojawia się narastający ból lub utrzymujący się obrzęk, wskazana jest konsultacja ortopedyczna, która pozwala ocenić zaawansowanie schorzenia i dobrać odpowiednie postępowanie.
W początkowej fazie choroby de Quervaina skuteczne mogą być domowe metody leczenia, w tym:
- odpoczynek i unikanie czynności nasilających ból,
- zimne okłady w celu zmniejszenia stanu zapalnego,
- usztywnienie kciuka za pomocą ortezy lub opaski (z zachowaniem wolnego stawu międzypaliczkowego),
- delikatne ćwiczenia rozciągające mięsień prostownika krótkiego kciuka i odwodziciela długiego kciuka,
- stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (po konsultacji z lekarzem).
W niektórych przypadkach, szczególnie gdy objawy są łagodne, takie leczenie zachowawcze może przynieść znaczną poprawę i zapobiec konieczności interwencji chirurgicznej.
Leczenie choroby de Quervaina – fizjoterapia, leki czy zabieg?
Jeśli objawy nie ustępują mimo odpoczynku i farmakoterapii, lekarz może zaproponować dodatkowe metody leczenia. W zależności od stopnia zaawansowania choroby de Quervaina stosuje się:
- Fizjoterapię – obejmującą terapię manualną, ćwiczenia poprawiające ruchomość kciuka i siłę mięśniową, kinesiotaping czy zabiegi fizykalne.
- Leczenie farmakologiczne – m.in. iniekcje sterydowe w obrębie pochewek ścięgnistych, które łagodzą stan zapalny.
- Leczenie operacyjne – wskazane w przypadku przewlekłych dolegliwości bólowych, znacznych ograniczeń funkcji ręki i braku efektów terapii zachowawczej. Zabieg polega na przecięciu troczka otaczającego pochewkę ścięgnistą, co zmniejsza ucisk na ścięgna i przywraca prawidłowy ich ślizg.
Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym, a powrót do codziennego funkcjonowania zazwyczaj następuje w ciągu kilku tygodni. Rehabilitacja pooperacyjna może obejmować ćwiczenia, które zapobiegają pozapalnym zrostom i przywracają pełną funkcję ręki.
Źródła:
Z. de Quervaina, Reumatyzm tkanek miękkich (2016), Reumatologia, (supl 1), 114-123., Data dostępu: 04.11.2025r.
M. Machnia, N. Cichoń, E. Miller, Zindywidualizowana terapia polem magnetycznym niskich częstotliwości na przykładzie zespołu de Quervaina (2015), Fizjoterapia Polska, 15(4)., Data dostępu: 04.11.2025r.
K. Kapuścińska, A. Urbanik, W. Wojciechowski, L. Podsiadło, A. Grochowska, M. Nardzewska-Szczepanik, Standaryzacja badań rezonansu magnetycznego oraz ultrasonografii stawów nadgarstka oraz stawów śródręczno-paliczkowych w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów (2010)., Data dostępu: 04.11.2025r.
